E. Kubler-Ross

Warme groet Jeltje

voorbereid 1

Soms hoor ik mensen zeggen: "Ach, maak je geen zorgen, als mijn tijd komt, dan zorg ik er wel voor dat ik me in de juiste geconcentreerde meditatie bevind en zo de dood tegemoet kan gaan." Veel succes ermee! Immers, wanneer het ogenblik daar is, beschik je misschien wel niet over de energie en kracht waarover je nu nog beschikt. Misschien zul je wel helemaal niet in staat zijn om tot enige concentratie te komen. Misschien wordt je hart wel beklemd door angst. Probeer jezelf maar eens voor te stellen terwijl je een poging doet tot meditatie terwijl zowel links en rechts van je twee enorme hifi-speakers een kakafonie van geluid over je heenstorten. Dat is misschien wel een versimpelde voorstelling van zaken, maar het kan je een indruk geven welke verstorende factor extreme pijn en doodsangst op dat beslissende moment kunnen zijn. Als jij zult moeten sterven onder hevige pijn, hoe zul jij je dan voorbereid hebben zodat je een zachtmoedige en open geest zult bewaren? Door je te storten op wat zich ieder moment ook maar aandient? Wat heb jij gedaan om een totale openheid en alertheid van geest te bewaren, zodat je kostbare mogelijkheden niet blokkeert met een gedachte, met een idee over wat er gebeurt? Open om het 'zo zijnde' te ervaren, de levende waarheid, van het volgende onbekende ogenblik. Je bankrekening en je reputatie zullen je daar niet op kunnen voorbereiden, evenmin je garderobekast of je slimheid. Wat doe jij in je leven dat jou voorbereidt op de dood? Stephen Levine

warme groet Jeltje

zelf onderzoek afsluiting

Dan herinnert alles wat ons daarvoor in een geïsoleerde positie plaatste - onze twijfel, onze woede, onze angst, die wel waakhonden leken die ons waarschuwden voor de bedreigende nadering van anderen - ons eraan hoe pijnlijk het is niet lief te hebben en bemind te worden en dat wordt een opening voor, in plaats van een zich terugtrekken uit het leven. We merken dat onze angst voor, en identificatie met alles wat te pas en te onpas door ons heenging het leven heeft vervlakt. We krijgen een open oog voor het onophoudelijke proces van het ontstaan en weer verzinken van gedachten in het bewustzijn. En als we zien dat geen enkele gedachte, geen enkel gevoel, geen enkel ervaringsmoment blijft bestaan, dan komen we tot de ontdekking dat we nergens blijvend door bevredigd worden. Er bestaat geen enkele plek waar we onze voeten stevig op de grond kunnen planten en zeggen: 'Dit ben ik nou.' Het is een voortdurend veranderende stroom waarin degene die we denken te zijn elk ogenblik weer wordt geboren en sterft. Al onze projecties van wie we menen te zijn worden herkend als vergankelijk en in wezen leeg, er is geen entiteit die blijft bestaan. Daarbinnen zit niemand, er is alleen een steeds voortschrijdend proces. Wie wij denken dat we zijn is slechts een luchtbel in de stroom. En we herkennen het Bewustzijn dat dit proces verheldert voor wat het werkelijk is. We geven de identificatie met het verstand, met het 'ik' op en worden tot het zuivere Licht van Bewustzijn, het naamloze Zijn. Het lichaam sterft, het verstand is voortdurend in beweging. Maar ergens achter dit alles en boven dit alles uitstijgend bestaat er een tegenwoordigheid die door sommigen wordt aangeduid als 'het onsterfelijke', die onveranderlijk blijft bestaan, die eenvoudig is zoals zij is. Als je die onsterfelijkheid kunt aanraken, wordt je volledig geboren. Als je, al is het maar even, die grote ruimte kunt ervaren die geboorte en dood te boven gaat, om vervolgens op te duiken in een wereld van paradoxen en geheimenissen met geen andere wapens dan zuiver Bewustzijn en Liefde. Stephen Levine

Warme groet Jeltje

zelfonderzoek 3

We ervaren enkel en alleen de uitgestrekte stilte van ons wezen, zonder dat we er behoefte aan hebben precies vast te stellen wie dat wezen is. Of misschien is het juister om te zeggen, wat dat wezen is. Het verstand mag dan vertwijfeld grabbelen naar tientallen definities en beperkingen, de ervaring zelf is onbegrensd. En we merken hoe dat kleine verstandje, dat kleine bewustzijn, ronddrijft in die grote uitgestrektheid. Dan komt er een moment waarop je boos bent en plotseling die woede herkent voor wat zij is. Je stelt je ervoor open: 'Wat is boosheid? Hoe voelt dat? Welke rol speelt mijn verstand daarbij?' Je gaat rustig in je stoel zitten, doet je ogen dicht en je begeeft je naar datgene wat je hart blokkeert, in plaats van je ertegen te verweren waardoor het de kans krijgt je automatisch af te houden van een vollediger ervaren van het huidige moment. Als we die woede, die angst, die schuldgevoelens of die twijfel onder ogen zien, merken we hoe onpersoonlijk datgene wat zozeer 'ik' leek eigenlijk is. We merken dat het bewustzijn zijn eigen gang gaat. Dat woede, angst en al die andere gemoedsgesteldheden zo hun eigen impulsen hebben. En we zien dat niet 'ik' het ben die een ander kwaad wil berokkenen, maar dat de gemoedsgesteldheid die we woede noemen van nature agressief van aard is en het voorwerp van haar woede wil vernederen en beledigen. We slaan de denkbeeldige redenaties en argumenten van het bewustzijn gade, het schijngevecht dat ons maar al te vaak snakkend naar adem en alleen heeft achtergelaten en eindelijk beginnen we dan afstand te doen van datgene waaronder we zo geleden hebben. Dan klampen we ons niet langer vast aan de gemoedsgesteldheden die de wijsheid van het hart barricaderen. En opnieuw bloeien liefde en vertrouwen op tussen mensen. Stephen Levine

Warme groet jeltje

zelfonderzoek 2

We duwen zoveel weg, we stoppen zoveel dingen zo diep weg, dat we als we die verkramping uiteindelijk laten varen pas merken hoe onze verwachtingen, opvattingen en vooronderstellingen onze ervaringen grotendeels hebben beperkt. Als we de zelfbescherming van het verstand niet langer aanmoedigen, merken we dat we ons bewust worden van alles wat we zo lang hebben onderdrukt. Alles waaraan we ons zo lang vertwijfeld hebben vastgeklampt wordt weer zichtbaar. Maar dat is nu niet zo belangrijk meer. We doen nu niet langer meer ons best om 'iemand of iets van waarde' uit die constant aan verandering onderhevige bewustzijnsstroom te creëren. In plaats daarvan proberen we achter de waarheid te komen. Bij dit zelfonderzoek verdient de ene gemoedsgesteldheid niet de voorkeur boven de andere. Alleen de helderheid waarmee we waarnemen is van belang. Het gaat niet zozeer om wat we zien als wel om hoe duidelijk we het waarnemen. Dan leidt dat zelfonderzoek tot de waarheid. Wie ben ik werkelijk, wie is dit die ik 'ik' noem, wat sterft er eigenlijk? Ben ik deze gedachten? Ben ik dit verstand? Ben ik dit lichaam? Hoe meer we de dingen die in ons verstand omgaan laten bestaan in dit gebied vol helderheid en mededogen, hoe minder we geneigd zijn zo'n vluchtig moment als 'ik' te bestempelen; hoe minder we ons ten onrechte identificeren met dat oppervlakkige 'ik ben dit of dat'; hoe weer we het Bewustzijn zelf gaan ervaren; hoe minder we ons laten afleiden door wat erin omgaat en hoe minder we ons wanhopig vastklampen aan de gevoelens van vreugde die er in ons omgaan. Stephen Levine

Warme groet jeltje

zelf onderzoek 1

Wij denken dat wij onze gedachten zijn. We noemen onze gedachten 'ik'. Als we die gedachte laten varen, overstijgen we onszelf, overstijgen we wie we denken dat we zijn. Achter het rusteloos bewegen van het verstand ligt de stilte van het Zijn, de stilte die geen naam heeft, geen reputatie, waar niets te beschermen valt. De natuurlijke Geest. Als we de aandacht richten op de gevoelens die er in de kern van ons hart omgaan, bespeuren we elke subtiele beweging van het samentrekken van het verstand, de momentane stagnatie waarvan we denken dat wij het zijn. Elk samentrekken van het verstand, elk gevoel, iedere gedachte wordt ervaren als een schaduw die over het hart heen strijkt; telkens als het verstand de aandacht op zich vestigt, worden we eraan herinnerd dat we datgene wat onze verbondenheid met onze onderliggende aard in de weg staat in alle rust moeten laten varen. Dan wordt elke geestes- en gemoedsgesteldheid die ons daarvoor zoveel angst aanjoeg, waarvan we zo vaak gedacht hebben dat het onze vijand was, een bondgenoot. Elke schommeling in ons hart herinnert ons eraan dat we ons onbekommerd moeten overgeven aan een nog diepere zijnslaag. Als het verstand volledig zichzelf wordt, wordt de stompzinnige compactheid ervan zo duidelijk dat we daardoor herinnerd worden aan de vrijheid die gloeit in ons hart en gaan we ons daarvoor openstellen. Hoe zwaarder de emoties die er loskomen, hoe intenser het eigenbelang en de verwarring zijn, hoe meer deze gemoedsgesteldheden tot leerprocessen kunnen worden die ons eraan herinneren dat we deze pijnlijke (pijnlijk omdat we er bang voor zijn en ons ertegen verzetten) ondoordringbaar lijkende opeenhopingen juist niet zijn. We beseffen dat we juist het Licht zijn dat daarachter straalt. Stephen Levine

warme groet Jeltje

geleide meditatie

Breng je een onaanvaardbare gedachte te binnen. Zo'n gedachte waarvan niemand mag weten dat je haar koestert. Laat haar maar opkomen. Maar wel met mededogen. Voel hoe je verstand zich rond die gedachte samentrekt. Hoe het uit alle macht wil bewerkstelligen dat die gedachte wordt uitgebannen. Kijk hoe bang het verstand voor zichzelf is. Voel hoe die angst aanvoelt. Kijk hoe we ons leven leiden voor een spiegel. Neem nu die gedachte en laat hem, in plaats van hem te ontkennen en hem te omgeven met allerlei spanningen, vrij in de geest ronddrijven. Laat haar gewoon bestaan. Sta jezelf toe die gedachte te ervaren als een gewaarwording in de geest. Voel de dichtheid, de scherpe kantjes ervan. Laat nu die gedachte langzaam doordringen tot je hart. Breng die gewaarwording door je keel heen naar beneden in je lichaam. Laat haar neerdalen in de ruimte die in beslag wordt genomen door je hart in het midden van je borstkas. Laat die gedachte zichzelf daar indenken, in die uitgestrekte ruimte waar overal plaats voor is en waar geen veroordeling bestaat. Of het nu gaat om masturbatie, homoseksualiteit, angst of oneerlijkheid. Laat die gedachte, waarvan je vreest dat zij voor je verstand volkomen onaanvaardbaar is, zachtjes verzinken in de buitengewone openheid van het hart, waar zij met warmte en geduld wordt verwelkomd. De natuurlijke wijdsheid van het hart sluit niets buiten. Het ervaart elke gedachte met mededogen als een beweging van de geest, een gevoel. Ervaar dat, terwijl je je lekker laat drijven in dat zachte mededogen. Zie angst als een gevangenis in de geest. Ontvouw je in de warmte en de liefde van je eigen wezenlijke aard. Waar zou je bang voor zijn? Wat voor waarde heeft de gevangenschap van zelfbescherming? Stephen Levine

Warme groet Jeltje