Het scheidingspercentage bij ouders waarvan het enige kind sterft is
extreem hoog. Misschien wel omdat zij hun verdriet niet samen delen,
niet openstaan voor wat zich afspeelt en op de een of andere manier ook
elkaar niet toestaan hun hart werkelijk te openen en dat kind binnenin
zichzelf te voelen.
Ouders moeten elkaar aanmoedigen om open te staan
voor hun pijn en verdriet, die te erkennen, en toestaan dat hun hart
opengescheurd wordt en daarmee kwetsbaar en toegankelijk voor de
waarheid blijft. De dood van een kind biedt ook een mogelijkheid om in
de meest diepe zin dingen te delen, een mogelijkheid tot wederzijds
begrip, liefde en zorgzaamheid.
Uiteindelijk bleken de ouders van Sara zo aan het einde van hun
latijn te zijn dat ze tot alles bereid werden, zelfs tot zich open te
stellen voor hun angst en hun projecties. En in de weken daarna leek
Sara tot rust te komen en minder last te hebben van lichamelijk ongemak.
De liefde die haar ouders nu met haar konden delen maakte het haar
mogelijk een nieuw evenwicht te vinden, en te sterven in duidelijk
waarneembare vrede met haar situatie.
Je ervan bewust worden dat de betrokkenheid wederzijds is, en dat ook
kinderen hun dierbaren willen beschermen, betekent niet dat de ouders
hun emoties achter een masker zouden moeten verbergen om hun zieke kind
niet van streek te maken, maar juist dat je alle grenzen, alle
scheidslijnen moet loslaten, openlijk en vanuit een liefdevolle
instelling deel hebt aan de pijn, en samen ervaart wat er zich elk
ogenblik ook maar aandient. De brug tussen het bekende en het onbekende
is altijd liefde.
Stephen Levine
Warme groet Jeltje
Spirituele stervensbegeleiding. U mag hier stukjes verwachten die daar mee te maken hebben,uit eigen ervaring en stukjes die me aanspreken. De wind die raast zal een veer laten zweven, een veer die geen weerstand kent wordt hierdoor verplaatst. Onze gedachten los laten en zijn zoals een veer, zal ons doen zweven, we zullen hierdoor de schatkamers kunnen binnen treden van innerlijke rust.
zondag 3 maart 2013
sara 1
Het jongste ernstig zieke kind dat ik bezocht was een meisje van
vijftien maanden. Ze leed aan een vorm van kanker die zijn oorsprong had
in de baarmoeder van de moeder. Een genetische tijdbom die snel na de
geboorte zou beginnen te groeien en het kind uiteindelijk zou verdrijven
uit het lichaam dat ze pas zo kort geleden was binnengetreden.
Gedurende de laatste acht maanden had Sara verschillende behandelingen ondergaan in het ziekenhuis. Ik merkte op dat ze in mijn aanwezigheid redelijk kalm was, en rustig in haar bedje lag; ze leek er zelfs 'introspectief' bij te liggen. Zodra haar ouders echter het vertrek betraden, werd Sara opgewonden en humeurig. Waarop de ouders, na deze onrust te hebben waargenomen, zich terugtrokken in de koffiekamer van het ziekenhuis met nog groter pijn in hun hart.
"O, mijn kind is zo overstuur door wat er allemaal gebeurt." Omdat zij hun kind nooit zagen zoals het was als zij niet aanwezig waren, zagen zij alleen de reflectie van hun eigen gevoelens bij hun kind. Ze zagen nooit hoezeer alles wat het kind zelf betreft in orde was.
Toen ik later met de ouders sprak, voelde je de atmosfeer van conflict en woede tussen hen beiden.
Toen we wat meer tijd samen doorbrachten, begonnen zij te zien dat, hoewel wat Sara io dit moment doormaakte voor iedereen pijnlijk was, het toch niet iets onnatuurlijks was. Het was een gegeven dat ze niet konden wegpoetsen. Ze hadden nu de keuze tussen een zich verder terugtrekken in angst en woede, en daarbij de pijn voor alle betrokkenen nog groter te maken, of zich met hun hele hart open te stellen voor wat er ging gebeuren, vanuit een liefdevolle, hulpvaardige instelling en de bereidheid hun verdriet met elkaar te delen en de scheiding die dergelijke ingrijpende emoties vaak teweegbrengen, te overwinnen.
Ze zagen dat het niet iets was wat alleen henzelf betrof, dat het zeker niet in de laatste plaats iets was wat Sara zelf betrof. Ze zagen dat er een mogelijkheid was om hun ervaringen te delen, een mogelijkheid die ze nog nooit benut hadden.
Stephen Levine
Warme groet Jeltje
Gedurende de laatste acht maanden had Sara verschillende behandelingen ondergaan in het ziekenhuis. Ik merkte op dat ze in mijn aanwezigheid redelijk kalm was, en rustig in haar bedje lag; ze leek er zelfs 'introspectief' bij te liggen. Zodra haar ouders echter het vertrek betraden, werd Sara opgewonden en humeurig. Waarop de ouders, na deze onrust te hebben waargenomen, zich terugtrokken in de koffiekamer van het ziekenhuis met nog groter pijn in hun hart.
"O, mijn kind is zo overstuur door wat er allemaal gebeurt." Omdat zij hun kind nooit zagen zoals het was als zij niet aanwezig waren, zagen zij alleen de reflectie van hun eigen gevoelens bij hun kind. Ze zagen nooit hoezeer alles wat het kind zelf betreft in orde was.
Toen ik later met de ouders sprak, voelde je de atmosfeer van conflict en woede tussen hen beiden.
Toen we wat meer tijd samen doorbrachten, begonnen zij te zien dat, hoewel wat Sara io dit moment doormaakte voor iedereen pijnlijk was, het toch niet iets onnatuurlijks was. Het was een gegeven dat ze niet konden wegpoetsen. Ze hadden nu de keuze tussen een zich verder terugtrekken in angst en woede, en daarbij de pijn voor alle betrokkenen nog groter te maken, of zich met hun hele hart open te stellen voor wat er ging gebeuren, vanuit een liefdevolle, hulpvaardige instelling en de bereidheid hun verdriet met elkaar te delen en de scheiding die dergelijke ingrijpende emoties vaak teweegbrengen, te overwinnen.
Ze zagen dat het niet iets was wat alleen henzelf betrof, dat het zeker niet in de laatste plaats iets was wat Sara zelf betrof. Ze zagen dat er een mogelijkheid was om hun ervaringen te delen, een mogelijkheid die ze nog nooit benut hadden.
Stephen Levine
Warme groet Jeltje
vrijdag 1 maart 2013
kinderen en de dood afsluiting.
Omdat kinderen een groter vertrouwen in het onvergankelijke lijken te
hebben en een dieper contact ermee, lijkt de dood voor hen niet zo'n
probleem te vormen. Het schijnt dat het grootste probleem voor stervende
kinderen de pijn is die zij denken hun ouders te bezorgen. Een kind kan
zich hierover schuldig gaan voelen.
Wij als ouders, die in onze relaties zozeer op onszelf gericht zijn, vergeten soms dat de bezorgdheid voor het welzijn van dierbaren niet iets is dat tot één kant beperkt blijft. We vergeten hoezeer kinderen aan ons gehecht zijn, hoe zij zich inspannen voor ons welbevinden. Hoewel ze van tijd tot tijd ruzie maken of niet doen wat wij van hen vragen, zijn zij in wezen zeer bekommerd om het geluk van hun ouders.
Ik heb kinderen zien sterven vanuit een aanvaarding van hun dood (hoewel ze de fysieke pijn uiteraard niet gewenst hadden); hun grootste probleem was in feite hun verwarring over het ongemak en de spanningen die zij hun ouders bezorgden. Ik heb kinderen zich zien vastklampen aan hun lichaam en zien vechten om in leven te blijven, niet zozeer voor zichzelf, maar om het verdriet van hun ouders te verminderen.
Een vriendin van mij, nu in de dertig, vertelde mij hoe ze als tienjarig meisje op de intensive care van de kinderafdeling lag om een open-hartoperatie te ondergaan. "Alle kinderen wisten precies waar ze aan toe waren. Maar iedereen was verder opgewekt. Er was weinig angst. Er werden zelfs grappen gemaakt. Behalve wanneer de ouders op bezoek kwamen, dan kreeg iedereen het zwaar benauwd. Daar leed iedereen onder. Op zo'n moment wist iedereen dan zeker dat hij of zij zou dood gaan."
Stephen Levine
Warme groet Jeltje
Wij als ouders, die in onze relaties zozeer op onszelf gericht zijn, vergeten soms dat de bezorgdheid voor het welzijn van dierbaren niet iets is dat tot één kant beperkt blijft. We vergeten hoezeer kinderen aan ons gehecht zijn, hoe zij zich inspannen voor ons welbevinden. Hoewel ze van tijd tot tijd ruzie maken of niet doen wat wij van hen vragen, zijn zij in wezen zeer bekommerd om het geluk van hun ouders.
Ik heb kinderen zien sterven vanuit een aanvaarding van hun dood (hoewel ze de fysieke pijn uiteraard niet gewenst hadden); hun grootste probleem was in feite hun verwarring over het ongemak en de spanningen die zij hun ouders bezorgden. Ik heb kinderen zich zien vastklampen aan hun lichaam en zien vechten om in leven te blijven, niet zozeer voor zichzelf, maar om het verdriet van hun ouders te verminderen.
Een vriendin van mij, nu in de dertig, vertelde mij hoe ze als tienjarig meisje op de intensive care van de kinderafdeling lag om een open-hartoperatie te ondergaan. "Alle kinderen wisten precies waar ze aan toe waren. Maar iedereen was verder opgewekt. Er was weinig angst. Er werden zelfs grappen gemaakt. Behalve wanneer de ouders op bezoek kwamen, dan kreeg iedereen het zwaar benauwd. Daar leed iedereen onder. Op zo'n moment wist iedereen dan zeker dat hij of zij zou dood gaan."
Stephen Levine
Warme groet Jeltje
dinsdag 26 februari 2013
kinderen en de dood 2
Wanneer een kind de kleuterleeftijd bereikt, heeft het zich al duidelijk
een plaatsje in de wereld veroverd, lopend, pratend, ideeën
uitwisselend, dingen lerend, uitgroeiend tot sociale individuen. Ze
hebben al geleerd waar zij afstand moeten doen van hun natuurlijke aard,
hun instincten om een 'geaccepteerd' lid van de samenleving te zijn. Ze
bevinden zich dan al in de greep van de dominante cultuur, en beginnen
de bij die cultuur horende angsten te absorberen van hun ouders.
In die jaren zie je vaak dat een kind zich tot de dood verhoudt als iets wat je van buitenaf overvalt. De Man met de Zeis. De dood komt naar je toe om je weg te halen.
Wanneer het kind de lagere school-leeftijd bereikt, wortelt het zich nog steviger in de dagelijkse wereld. De dood wordt dan gezien als de definitieve uitwissing, alsof het licht wordt uitgedraaid, iets permanents en absoluuts dat jou van het toneel zwiept. Dit gevoel wordt intenser naarmate het kind ouder wordt, en is zichtbaar in de grote angst voor de dood bij zoveel teenagers.
Opvallend is dat hoe ouder een kind wordt, des te oncomfortabeler het zich voelt tegenover de dood. En in de meest ware zin, hoe ouder een kind is, hoe verder het van de waarheid af groeit. De oorspronkelijke overtuiging van het kind, dat de dood niet bestaat, dat het simpelweg een ander moment van het leven is, benadert de waarheid dichter.
Het is bijna alsof hoe langer het kind in zijn lichaam doorbrengt, hoe meer het ervan overtuigd is dat dat de enige werkelijkheid is en dat het verlies van het lichaam het verlies van alle ervaring betekent.
Het schijnt dat hoe jonger een kind is, des te groter het contact is met het onsterfelijke, en daardoor des te kleiner de angst voor de dood.
Stephen Levine
Warme groet Jeltje
In die jaren zie je vaak dat een kind zich tot de dood verhoudt als iets wat je van buitenaf overvalt. De Man met de Zeis. De dood komt naar je toe om je weg te halen.
Wanneer het kind de lagere school-leeftijd bereikt, wortelt het zich nog steviger in de dagelijkse wereld. De dood wordt dan gezien als de definitieve uitwissing, alsof het licht wordt uitgedraaid, iets permanents en absoluuts dat jou van het toneel zwiept. Dit gevoel wordt intenser naarmate het kind ouder wordt, en is zichtbaar in de grote angst voor de dood bij zoveel teenagers.
Opvallend is dat hoe ouder een kind wordt, des te oncomfortabeler het zich voelt tegenover de dood. En in de meest ware zin, hoe ouder een kind is, hoe verder het van de waarheid af groeit. De oorspronkelijke overtuiging van het kind, dat de dood niet bestaat, dat het simpelweg een ander moment van het leven is, benadert de waarheid dichter.
Het is bijna alsof hoe langer het kind in zijn lichaam doorbrengt, hoe meer het ervan overtuigd is dat dat de enige werkelijkheid is en dat het verlies van het lichaam het verlies van alle ervaring betekent.
Het schijnt dat hoe jonger een kind is, des te groter het contact is met het onsterfelijke, en daardoor des te kleiner de angst voor de dood.
Stephen Levine
Warme groet Jeltje
kinderen en de dood 1
Ik heb van de stervende kinderen waarmee ik gewerkt heb geleerd dat
kinderen over het algemeen met een veel groter gemak en een instelling
van aanvaarding sterven dan volwassenen. Misschien omdat ze zich nog
niet zo geïdentificeerd hebben met pogingen om de wereld te beheersen,
is er nog niet zoveel spanning in hun bewustzijn. Zij staan nog meer
open voor de dingen zoals ze zijn. Zij hebben nog niet een afgerond idee
over het leven of de dood, en hebben zich daardoor nog niet gehecht aan
een naam, aan een reputatie of zelfs aan hun lichaam. Misschien zijn
zovele kinderen niet bang voor de dood omdat ze daar juist vandaan
komen. Ik heb geconstateerd dat hoe jonger een kind is, hoe geringer de
angst voor de dood is. En de angst die ik zie is vaak de reflectie van
de angst die de ouders voelen.
Wat kinderen weten over de dood is vaak ontleend aan hun directe omgeving. Vaak is hun angst voor de dood de angst van hun ouders.
Er bestaan in feite klassieke psychologische wetten wat betreft hoe 'het gemiddelde kind' omgaat met de dood. Er wordt aangenomen dat gedurende de eerste twee jaar een kind eigenlijk geen enkel idee van 'doodgaan' of 'dood' kent. De dood bestaat niet. Het is slechts een van de vele woorden die rondzweven.
Tussen de leeftijd van twee en vier schijnt het idee vorm te krijgen dat dood een 'tijdelijk' iets is. 'Oma is dood; wanneer komt ze weer op bezoek?' 'De hond is dood' - maar elke dag weer wordt er voedsel en water klaargezet. De dood is slechts iets tijdelijks. Alles en iedereen gaat weg en komt weer terug.
Stephen Levine
Warme groet Jeltje
Wat kinderen weten over de dood is vaak ontleend aan hun directe omgeving. Vaak is hun angst voor de dood de angst van hun ouders.
Er bestaan in feite klassieke psychologische wetten wat betreft hoe 'het gemiddelde kind' omgaat met de dood. Er wordt aangenomen dat gedurende de eerste twee jaar een kind eigenlijk geen enkel idee van 'doodgaan' of 'dood' kent. De dood bestaat niet. Het is slechts een van de vele woorden die rondzweven.
Tussen de leeftijd van twee en vier schijnt het idee vorm te krijgen dat dood een 'tijdelijk' iets is. 'Oma is dood; wanneer komt ze weer op bezoek?' 'De hond is dood' - maar elke dag weer wordt er voedsel en water klaargezet. De dood is slechts iets tijdelijks. Alles en iedereen gaat weg en komt weer terug.
Stephen Levine
Warme groet Jeltje
maandag 25 februari 2013
tony afsluiting
Een paar weken later verliet Tony zijn lichaam en zijn moeder
vertelde me dat ze gevoelsmatig wist, en op een fundamentelere manier
dan iemand haar ooit zou kunnen vertellen dat het zo goed was. Zij
hadden beiden hun taak verricht, met alle liefde en gratie die zij van
het begin af aan bedoeld hadden.
Tony's vader kreeg na de dood van Tony een vreselijke klap, verscheurd door gevoelens van woede, schuldgevoel en verwarring; hij meende dat hij wat er gebeurd was nooit zou kunnen verwerken op de manier van zijn echtgenote.
Toen, een paar dagen later, bij de begrafenis, had hij een volkomen onverwachte ervaring. Een ogenblik straalden zijn ogen van begrip, hij keerde zich tot zijn vrouw en zei: "Ik denk dat ik weet wat je bedoelt. Ergens weet ik dat het goed is voor Tony om dood te gaan. Ik weet dat het zo goed is met hem en dat hij precies doet wat hij nodig heeft."
De groei en de nabijheid die zij deelden hadden zij tot dan toe in hun leven nog niet ervaren. En ondanks hun verdriet over het verlies van hun zoon ervoeren ze ook vreugde en gevoelens van diepe waarheid. Een je openen voor de eenheid die de dood niet kan versplinteren, die niet gescheiden kan worden, die niet afhankelijk is van een lichaam voor het overdragen van liefde en het delen van ons diepere wezen.
Stephen Levine
Warme groet Jeltje
Tony's vader kreeg na de dood van Tony een vreselijke klap, verscheurd door gevoelens van woede, schuldgevoel en verwarring; hij meende dat hij wat er gebeurd was nooit zou kunnen verwerken op de manier van zijn echtgenote.
Toen, een paar dagen later, bij de begrafenis, had hij een volkomen onverwachte ervaring. Een ogenblik straalden zijn ogen van begrip, hij keerde zich tot zijn vrouw en zei: "Ik denk dat ik weet wat je bedoelt. Ergens weet ik dat het goed is voor Tony om dood te gaan. Ik weet dat het zo goed is met hem en dat hij precies doet wat hij nodig heeft."
De groei en de nabijheid die zij deelden hadden zij tot dan toe in hun leven nog niet ervaren. En ondanks hun verdriet over het verlies van hun zoon ervoeren ze ook vreugde en gevoelens van diepe waarheid. Een je openen voor de eenheid die de dood niet kan versplinteren, die niet gescheiden kan worden, die niet afhankelijk is van een lichaam voor het overdragen van liefde en het delen van ons diepere wezen.
Stephen Levine
Warme groet Jeltje
zondag 24 februari 2013
Tony 2
Tony's moeder en ik praatten een poosje met elkaar in een andere
kamer, over wat het voor haar betekende om tegelijkertijd die openheid
en deze verwarring te ervaren. Ze zei dat ze het op de een of andere
manier kon begrijpen, en kon voelen - niet op een verstandelijke manier,
maar diep in haar hrt - dat er een soort overeenkomst tussen haar en
Tony bestond dat elk van beiden die vervulling bracht waarvoor ze
geboren waren, maar ze zei ook dat ze zich dat allemaal niet zo goed kon
voorstellen.
Ik zei:
Kun je je je voorstellen, al is het maar als fantasie, dat er twee ongeboren wezens zijn, rondzwevend in de tussenfase tussen inkarnaties, liefdevol en met grote zorgzaamheid voor elkaars welbevinden? Een van die wezens keert zich naar de ander en zegt: "Weet je, je kunt in een leven zoveel leren, ik vraag me af of we elkaar niet kunnen helpen. Stel je eens voor dat een van ons was geboren als vrouw en op eenendertigjarige leeftijd een prachtig, stralend kind kreeg. De volmaakte verwezenlijking van de droom van iedere moeder. En dan, na twee jaar, wordt ontdekt dat het kind een ernstige ziekte heeft die hem uit zijn lichaam zal verdrijven. Deze twee wezens worden nu gedwongen het verlies van hun indrukwekkende relatie te delen. Zij delen dit in liefde, ze klampen zich niet vast aan het lichaam, maar door in elkaars hart te verblijven totdat hun gedeelde ervaring voltooid is."
Deze twee wezens zitten bij elkaar en zeggen tegen elkaar: "Nou, dat klinkt erg zinvol. Laten we dat doen. Een van ons kan dan het kind van twee jaar zijn en sterven, omgeven door liefde, en de ander de moeder die zo intens geconfronteerd wordt met alles wat haar daarvoor gescheiden had gehouden van de dingen dat zij volledig afstand doet van het verstandelijke en zich simpelweg inkeert in haar hart, in de essentie van het contact dat zij met haar zoon heeft, terwijl zij ziet hoe het lichaam van haar kind het langzaam aan opgeeft, zonder dat zij daar iets aan kan doen. Haar hart opent zich meer dan ooit tevoren."
Tony's moeder zei dat ze de waarheid die in zo'n mogelijkheid lag besloten op de een of andere manier wel kon aanvoelen. Haar lichaam kon heen en weer schokken als ze huilde om het verlies van haar zoon en tegelijk kon haar hart open blijven voor wat er zich ook maar zou aandienen. Zij maakten dus hun keuze en nu vinden zij zichzelf terug in de laatste akte van hun buitengewone overeenkomst om elkar dieper bewustzijn en mededogen te geven.
Stephen Levine
Warme groet Jeltje
Ik zei:
Kun je je je voorstellen, al is het maar als fantasie, dat er twee ongeboren wezens zijn, rondzwevend in de tussenfase tussen inkarnaties, liefdevol en met grote zorgzaamheid voor elkaars welbevinden? Een van die wezens keert zich naar de ander en zegt: "Weet je, je kunt in een leven zoveel leren, ik vraag me af of we elkaar niet kunnen helpen. Stel je eens voor dat een van ons was geboren als vrouw en op eenendertigjarige leeftijd een prachtig, stralend kind kreeg. De volmaakte verwezenlijking van de droom van iedere moeder. En dan, na twee jaar, wordt ontdekt dat het kind een ernstige ziekte heeft die hem uit zijn lichaam zal verdrijven. Deze twee wezens worden nu gedwongen het verlies van hun indrukwekkende relatie te delen. Zij delen dit in liefde, ze klampen zich niet vast aan het lichaam, maar door in elkaars hart te verblijven totdat hun gedeelde ervaring voltooid is."
Deze twee wezens zitten bij elkaar en zeggen tegen elkaar: "Nou, dat klinkt erg zinvol. Laten we dat doen. Een van ons kan dan het kind van twee jaar zijn en sterven, omgeven door liefde, en de ander de moeder die zo intens geconfronteerd wordt met alles wat haar daarvoor gescheiden had gehouden van de dingen dat zij volledig afstand doet van het verstandelijke en zich simpelweg inkeert in haar hart, in de essentie van het contact dat zij met haar zoon heeft, terwijl zij ziet hoe het lichaam van haar kind het langzaam aan opgeeft, zonder dat zij daar iets aan kan doen. Haar hart opent zich meer dan ooit tevoren."
Tony's moeder zei dat ze de waarheid die in zo'n mogelijkheid lag besloten op de een of andere manier wel kon aanvoelen. Haar lichaam kon heen en weer schokken als ze huilde om het verlies van haar zoon en tegelijk kon haar hart open blijven voor wat er zich ook maar zou aandienen. Zij maakten dus hun keuze en nu vinden zij zichzelf terug in de laatste akte van hun buitengewone overeenkomst om elkar dieper bewustzijn en mededogen te geven.
Stephen Levine
Warme groet Jeltje
Abonneren op:
Posts (Atom)






